بررسی اثر مجید حامد حق دوست

نسترن زوار

کل کادر مستطیلی عکس، ماشین و متعلقات آن و وسایل اضافی پشت شیشه است. در تحلیل عکس با سه عنوان مواجهیم: ماشین، زنان، واژه MAN.

متعلقات ماشین معرف  ماشینی سنگین اند که غالب استفاده کنندگان آن مرد می باشد که نام ماشین خواه یا ناخواه به این نام است MAN یعنی مردو تصویردوزن که ازپشت شیشه خودنمایی می کند.عکس فاقدترکیب بندی وفرم خاص و عکسی تخت وکادر شده است. درتحلیل معنایی ،عناصر مهم عبارتند از: دو زن با سیمایی خندان که پشت شیشه ی ابرآلود ماشین در هاله ای تاریک و مبهم فرو رفته اند و MAN واژه ای که نماینده حضور مرد در عکس است. قرار گرفتن این واژه در جلوی اتومبیل با خطوط راست و قوی با رنگی روشن بر پس زمینه ای سیاه جلوه ای قدرتمندانه و پر صلابت از مرد به نمایش گذاشته و قدرت واژه MAN و مرد را برجسته ساخته است و پس زمینه سیاه MAN تأکیدی است بر سیطره و سلطه مرد بر زنان که در نهایت MAN را به پناه گاهی برای زنان تبدیل کرده است و زنان با چهره ای خندان در پشت این پناهگاه پنهان شده اند .

خنده‎ای که نشأت گرفته از غفلت و ناآگاهی‎ست و از عمق ضعف و وابستگی برخاسته و ثمره حقیقی آن نیز ضعف و وابستگی‎ست. آن چنان وابستگی قوی که فقط از واژه‎ای معرف حضور مرد نه خود مرد پناه‎گاهی مه آلود و مبهم، شیشه‎ای و ناپایدار برای خود ساخته‎اند که هر لحظه ممکن است از هم فرو پاشد.

عکس با استفاده از عناصر طبیعی چون انعکاس ابر بر روی شیشه و بهره گیری از واژه ای با ویژگی های بصری خاص، جو معناداری را به وجود آورده است که قدرت کذایی مرد را پناهگا هی برای زنان توصیف می کند. پناهگاهی با پایه های آهنین که اطمینان و آرامش موقت و نه همیشگی را برای آنان به ارمغان می آورد. اما دیوارهای شیشه‎ای و شکننده‎ی آن سستی این پناهگاه نمادین را تداعی می کند. پناه شیشه ای زنان با خنده‎ی ناآگاهانه‎ی  آنان تو ام شده و این پناه جویی بیانگر ضعف عمیقی‎ست که در وجود زنان ریشه دوانیده، آن چنان که مَن خود را در هاله‎ای مبهم گم کرده و به MAN مرد پناه برده و در پشت آن پنهان شده‎اند و از MAN و مرد پناهی شیشه‎ای و شکننده ساخته‎اند که عمر این پناه‎گاه تا آگاهی و به خود بازگشتن زنان است. زنانی که وجودشان به خاطر وابستگی به پناهگاه MAN و مردگونه در تاریکی و ابهام فرو رفته و با تلألو روشنایی حاصل از کشف خویش بر تاریکی غلبه خواهد کرد و لبخند ظاهری زنان در پشت ناآگاهی، وابستگی و قدرت ظاهری مرد را به لبخندی حقیقی و آگاهانه مبدل خواهد ساخت.