خلیل غلامی

جشنواره فیروزه با چند انگیزه برنامه ریزی و آغاز شد. این برنامه به هدف گرد آوردن عکاسان در یک جا به منظور رقابت چند ساعته تنظیم شد: فضایی از تصمیم‎گیری‎ها برای عکاس پدید می‎آید که فی‎البداهه باید انتخاب کند. برای این کار لازم بود پیش از ورود به مارتن عکاسی آگاهی‎هایی از فضای عکاسی را به دست آورد. این بدان معنی‎ست که هرگز بدون آگاهی از فضای تاریخی و فرهنگی محل نمی توان به سوژه دست یافت. سوژه‎هایی که برای نخستین بار دیده می‎شود معنای پایداری برای شناساندن محل عکاسی کسب نمی‎کند.

این که به این اهداف رسیدیم یا نه، پاسخ‎های اهل فن لازم است. این گونه عکاسی قطعا با عکاسی با حوصله و زمان‎دار متفاوت است. هر کدام از این‎ها جایگاه خودش را دارد. جست و جوی معنا و مفهوم شاتر زدن‎ها در لحظات تنگ زمانی با آن چه که در عکاسی زمان‎دار روی می‎دهد نیز متفاوت است. عکاسی جنگ از جمله‎ی این گونه عکاسی‎هاست. لحظه‎های کوتاه و خطرناک مفهوم اثر را تغییر می‎دهد. یعنی انتظاری که از عکاسی جنگ داریم مفهوم خودش را تولید می‎کند. در آن جا (به گفته‎ی اسماعیل عباسی) نمی‎توان به فن عکاسی چندان اهمیت داد.

جامعه لایه‎هایی دارد که برای عکاس مستند دسته بندی شده‎اند. زمان‎دار بودن عکاسی در راستای نفوذ به ژرفای این لایه‎هاست. اما سطح این جامعه نیز معنای خودش را دارد. نمی‎توان یکی را فدای دیگری کرد. بهای هر کدام را در لایه‎ی خودش باید پرداخت.

جشنواره فیروزه مفهومی باز می‎آفریند که به سطح رویین آن بسته است. این سطح هرگز واکاوی نشده است و به دلیل سطحی بودن‎اش همواره کنار گذاشته شده است. اما، من معتقدم بدون دست یابی به رویین‎ترین لایه‎ی جامعه هرگز نمی‎توان طرحی از ژرفای آن ریخت. نفوذ به تاریخ و فرهنگ یک ملت همیشه از سطح می‎آغازد. چنان که برای رفتن بر قله‎ی کوه باید از دامنه‎اش برگذشت.

چابکی و تیز بینی از عواملی‎ست که در این گونه مستند نگاری نتیجه پر بهایی به دست می‎دهد. به چنگ انداختن سوژه در چند لحظه، قطعا حواس عکاس را برای دریافت لایه‎هایی درونی جامعه آماده خواهد کرد.