شهرستان مرند در 65 کیلومتری شمال غربی تبریز واقع شده که دارای بافت روستایی ویژهایست، و این انگیزهی برپایی عکاسی را در ما برانگیخت. بیشتر این روستاها دارای آیینهای مذهبی بخصوصیاند که برخی از آنها در ماه محرم برگزار میشود. برخی از این روستاها بافت خانهای ویژهای هستند و برخی دیگر با پوشش مردان و زنان و... این آیینها هم چنان سادگی دیرینهی خود را نگه داشتهاند. برنامهریزی عکاسی محرم با شتابزدگی همراه بود که با مشاهدهی وضعیت روستاها و آمادگی مردمان صمیمی آنها ما را بر آن داشت تا به سالانه بودن آن بیندیشیم و این برنامه را به تجربه برگزار کنیم تا سالی دیگر را به امید خدا سرتاسری بشود.

این عکاسی از سوی خانهی عکاسان سازمان فرهنگی هنری شهرداری تبریز و با همکاری ادارهی فرهنگ و ارشاد اسلامی مرند به روش حضوری تدارک دیده شد که در روزها 16 تا 19 دی ماه در خود مرند برپا شد. چند روستا با مشورت فرمانداری مرند برای عکاسی شناسایی شد که هر روزه چند روستا پذیرای عکاسان شده و ضمن عکاسی، از نذر و احسان مردمان روستاها برخوردار میشدند. این در حالیست که روستای زرغان با بافتی کاملا کاهگلی و دویوجان با پوششی منحصر به فرد است. روستای ماه بابا شب تاسوعا پذیرای روستای اَنَهمَه (که به صورت خواهر و برادراند) و روز تاسوعا برعکس، پذیرای دستههای سوگوار ماه بابا میشوند. در ورودی روستا مردمان و زنان سوگوار با آغاز عزاداری به استقبال سوگواران مهمان میروند. این هماورد سوگواری در میادین روستا برگزار شده به گونهای که دستهی مهمان نخستین دستهی ورود به میدان است. دستههای سوگواری دو بخش شده و به عزاداری میپردازند. در این آیین منحصر به فرد همهی درهای روستاییان به روی مردم شرکت کننده باز بوده و مهمانان به احسان ناهار دعوت میشوند. همهی روستاهای مورد نظر از هیچ امکانی برای مهمانان عکاس دریغ نمیداشتند و بهتر از آن چه پنداشته میشد روند عکاسی به پیش میرفت. روستاهایی هم شناسایی شد که به سبب ناهماهنگی در برنامهریزی از حضور عکاسان دریغ شد که امید است سال آینده سوژهی عکاسان باشد.

عکاسان به راحتی در میان دستهها و بر بام خانهها و میادین و حتا درون برخی خانهها حضور مییافتند. مجموعا امکانات شهرستان مرند درخورِ عکاسی سرتاسری را در خود دارد در صورتی که مسؤولین شهر بیش از این بتوانند مایه بگذارند. در این برنامه، از 3۵ عکاس شرکت کننده، 445 اثر گردآوری شد که 34 برگزیده، 4 برنده و 5 تقدیر به همراه داشت. اختتامیه و اعلام نتایج این عکاسی روز چهارشنبه 25/10/87 در ارشاد مرند با حضور مسؤولین سازمان فرهنگی هنری شهرداری تبریز و برخی مسؤولین مرند برگزار شد.

هیات داوران نخستین سوگوارهی عکاسی محرم- مرند، متشکل از آقایان دکتر واقف کاشفی، مهندس محمدرضا خاکزاد و کریم متقی، از میان 445 قطعه عکس از 33 عکاس، تعداد 43 قطعه را در مرحلهی نهایی مورد داوری قرار داده و نتیجه را بدین شرح به آگاهی میرساند:
نفر اول: نادر فارغی
نفر دوم: علی حامد حقدوست
هیات داوران دو عکس از دو عکاس را حائز رتبهی سوم تشخیص داد:
نفرات سوم: محسن بایرامنژاد و سهراب سردشتی
عکسهای حایز تقدیر به ترتیب:
تقدیر اول: فرناز مطلوبی
تقدیر دوم: شبنم کسایی
تقدیر سوم: مهراد امین کاظمی
تقدیر چهارم: فریبا آزادی
تقدیر پنجم: ستار سلمانی
هیات داوران، مسؤولین شهر و برگزار کنندهگان محترم را جهت برگزاری هرچه با شکوهتر سوگوارههای آتی به رعایت چند نکته دعوت مینماید:
جوایز چنین سوگوارههایی باید در شان نام و آوازهی محرم باشد.
به عکسهای راه یافته به سوگواره حق کپی رایت پرداخت شود.
از عکسهای راه یافته نمایشگاهی در شهرستان مرند و شهرهای دیگر ترتیب داده شود.
در صورت امکان و جهت ماندگاری چنین حرکت فرهنگی، کتاب و بروشوری از عکسهای راه یافته به سوگواره تهیه شود.
آرشیو منظمی از عکسهای راه یافته تهیه شود تا مورد استفاده محققین و پژوهشگران فرهنگ عاشورا قرار گیرد.
در نهایت از زحمات دست اندرکاران امر، مخصوصا سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تبریز و اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان مرند کمال تشکر را داریم.
هیات داوران نخستین سوگوارهی عکس محرم- مرند


